Μαχατμα Γκάντι _ ο φωτισμένος άνθρωπος!

Η φωτισμένη μορφή αντίστασης του Γκάντι συνίστατο στο να κάνει τους καταπιεσμένους κάποιας μορφής ηθικούς καθρέπτες. Με την απορρόφηση της προσβολής και της βλάβης χωρίς αντίποινα ή εστω μίσος - ακόμη, στην πραγματικότητα, με αγάπη-, οι καταπιεσμένοι αντανακλούσαν την εικόνα της καταπίεσής τους πάνω στους καταπιεστές τους, διδάσκοντάς τους (τελικά) τη συνειδητοποίηση των λανθασμένων τρόπων τους και κάνοντάς τους να εγκαταλείψουν την καταπίεση, με τη δική τους ελεύθερη θέληση, από τη δική τους ηθική πεποίθηση. Όταν οι καταπιεστές αντιμετωπίζονται, αντιθέτως, με βίαιη αντίσταση, αναπόφευκτα πείθονται για την ορθότητα του σκοπού τους και το δικαίωμα να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, κάτι που απλώς στεριώνει ακόμη πιο πολύ την καταπίεση. Όπως εγινε, τελικά, οι Βρετανοί παραιτήθηκαν από την Ινδία το "Πετράδι του Στέμματος" της τεράστιας αυτοκρατορίας τους, πειθαναγκασμένοι ούτε λίγο ούτε πολύ απο το ψυχικό σθένος και τις ηθικές πεποιθήσεις ενός άντρα που δεν κατείχε περιουσία, δεν είχε αξιώματα, δεν διοικούσε στρατό. Ο Γκάντι και οι οπαδοί του υπόμεναν την προσβολή και τις βλάβες ομοίως, χωρίς να προσβάλλονται ή να ανταπωδίδουν. Με την αγνότητα των σκέψεων και των πράξεών τους, κατόρθωσαν μια πολιτική νίκη χωρίς προηγούμενο.